TERUG NAAR BLOGS
Jouw data,
jouw regels, jouw AI.
Manifest
"The best way to predict your future is to create it."
Sterc.
Inhoud
01
Van speeltuin naar fundament
02
De status quo is kapot
03
Onze formule
04
Onze kernprincipes
05
Onze belofte
Jouw data, jouw regels, jouw AI
Van speeltuin naar fundament
We zijn voorbij de speeltuin.
AI is geen experiment meer voor een paar enthousiastelingen. Geen losse gadget aan de rand van de organisatie. Wat ooit begon als iets om mee te spelen, is uitgegroeid tot een fundament. Stil, snel en overal aanwezig. Onder werk. Onder beleid. Onder zorg, onderwijs, dienstverlening en productie.
Toch blijven veel organisaties doen alsof het nog niet zo ver is. Alsof je kunt wachten. Alsof iemand anders eerst de fouten moet maken. Alsof AI alleen iets is voor teksten. Terwijl het zich ondertussen ontwikkelt tot infrastructuur. De nieuwe onderlaag van hoe we werken en besluiten nemen.
Wij kiezen een andere route.
Met keuzes die je kunt uitvoeren.
Dit manifest is er om te activeren. Om richting te geven. Om te helpen. Om samen positieve impact te maken met AI. We hebben nú de vrijheid om keuzes te maken. Je hebt de keuze hoe je met jouw data omgaat. Wat je AI wel en niet laat doen. Hoe je privacy, veiligheid en duurzaamheid borgt.
Dit manifest is een visie op technologie. En ook op verantwoordelijkheid.
Wij weten niet hoe de toekomst eruit ziet.
Maar we weten wel dat we onderdeel zijn van de creatie ervan. Dus spring aan boord.
"The best way to predict your future is to create it."
De status quo is kapot
AI is geen plugin. Geen extra tabblad. Geen losse app naast je werk.
AI wordt infrastructuur.
Een laag onder besluitvorming. Onder communicatie. Onder creatie. Onder analyse. Onder uitvoering. Onder service. Onder onderwijs. Onder zorg. Onder overheid. Onder bedrijfsleven. Onder het dagelijks handelen van mensen die geen "kenniswerker" heten, maar ook gewoon hun werk doen. Onder alles.
Wie dit nog wegwuift, kiest voor achterstand.
Niet omdat AI heilig is. Maar omdat concurrenten, burgers, studenten, patiënten en medewerkers straks verwachten dat jouw organisatie sneller, beter en slimmer werkt. Met minder ruis. Met minder verspilling. Met meer scherpte. En met meer controle.
AI wordt beter.
Ook al zouden dit vandaag de beste modellen zijn die we kennen, dan wordt het nog beter, slimmer, sneller, autonomer en duurzamer. Dat gebeurt omdat modellen verbeteren. Omdat infrastructuur en chips beter worden. En omdat we steeds beter worden in orchestratie. In scaffolding. In het bouwen van steigers rond het model, zodat het werk consistenter, veiliger en herhaalbaar wordt.
Wij geloven niet in stilstand.
Wij geloven in keuzevrijheid.
In ontwerp. In regie.
Daarom zeggen we het hardop.
"Jouw data, jouw regels, jouw AI."
Onze formule
AI is geen magie. Het is een systeem. En systemen kun je ontwerpen.
Human Centered AI design
Wij werken vanuit één simpele formule. Alles wat werkt, past hierin. Alles wat misgaat, schiet hier ergens tekort.

Mens x AI
Prompt. Data. Modelkeuze.
  • Mens, omdat verantwoordelijkheid niet verdwijnt als je een model aanzet.
  • Prompt, omdat instructies en guardrails bepalen wat er gebeurt, en wat er nooit mag gebeuren.
  • Data, omdat relevantie en betrouwbaarheid niet uit het model komen, maar uit jouw context.
  • Modelkeuze, omdat de kracht van AI niet "het model" is, maar de keuze voor het juiste model bij de juiste taak.
Dit is geen theorie. Dit is praktijk.
Als de output slecht is, is dat meestal geen mysterie. Dan is de vraag slecht. De context dun. De data rommelig. De guardrails afwezig. Of het model verkeerd gekozen.

AI liegt niet. Het improviseert op basis van wat jij vergeet te vertellen.
Garbage in = garbage out.
Wij kiezen voor voorbereiding, niet voor haast
Wij zijn verslaafd geraakt aan direct antwoord. Direct resultaat. Direct tevreden.
Maar direct is niet altijd het antwoord.
De echte versnelling zit in vertraging
In voorbereiding. In het opdelen van werk en taken.
In het opbouwen van context
In het ontwerpen van stappen. In het controleren van tussenresultaten.
Dus omarm AI en investeer in tijd voor kwaliteit.
Wie dit snapt, wint.
Niet morgen. Vandaag al.
"Give me six hours to chop down a tree and i will spend the first four sharpening the axe"
Onze kernprincipes
Hier zijn onze principes. Geen mist. Geen lege woorden. Geen managementjargon.
1) Wij geloven dat AI infrastructuur is. Daarom organiseren we het als infrastructuur.
Wij behandelen AI als een kernlaag. Net als security. Net als financiële controle. Net als kwaliteitssystemen.
Dat betekent dat AI niet "van de marketingafdeling" is. En niet "van IT". En niet "van die ene slimme medewerker".
AI is van de organisatie. Dus ook van het bestuur.
Wij bouwen governance. We wijzen eigenaren aan. We leggen vast wie beslist. Wie toetst. Wie kan stoppen. Wie verantwoordelijk is als het misgaat.
2) Wij geloven dat verantwoordelijk-heid menselijk blijft. Altijd.
Wij weigeren het sprookje dat "de AI het zei" een excuus is.
Human in the loop is voor ons geen vinkje. Het is ontwerp.
Bij belangrijke beslissingen moet een mens accorderen. Niet achteraf. Niet als formaliteit. Maar echt. Met oordeel. Met mandaat. Met tijd om te twijfelen.
Wij bouwen systemen waarin de mens aan het begin staat. Bij de intentie. Bij het doel. Bij de keuze wat we automatiseren en wat we juist níet automatiseren.
En de mens staat aan het eind. Bij de controle. Bij de beslissing. Bij het dragen van de consequenties.
3) Wij eisen guardrails. Niet als bijlage, maar als onderdeel van de prompt.
Een agent zonder grenzen is geen agent. Dat is een risico met een mond.
Wij leggen vast wat AI wel moet doen. En juist ook wat het nooit mag doen.
Geen misleiding
Geen manipulatie
Geen ontmenselijking
Geen automatisering van beslissingen waarbij menselijke schade mogelijk is
Geen schimmige uitkomsten zonder uitleg
Transparantie is verplicht. Niet optioneel.
Als een systeem niet uit kan leggen wat het doet, dan mag het niet meedoen waar het ertoe doet.
4) Wij bouwen op data die klopt. Niet op data die "wel ergens staat".
Data is context. Data is relevantie. Data is betrouwbaarheid.
Wij stoppen met het dumpen van documenten in een map en hopen dat het goed komt.
Wij categoriseren data. Publiek, intern, strategisch, persoonsgebonden. We koppelen daar keuzes aan. Waar staat het. Wie mag erbij. Hoe lang bewaren we het. Wat loggen we.
En we doen dat bewust, omdat je dit later niet meer makkelijk terugdraait.
5) Wij behandelen de AI Database, de vectorstore, als geheugen. En we bouwen geheugenlagen.
Een vectorstore, jouw AI database, is geen hip woord. Het is geheugen.
Het is het verschil tussen een model dat algemeen praat, en een systeem dat jouw organisatie kent.
Langetermijngeheugen
Beleidsstukken. Handboeken. Procedures. Contractstandaarden. Productkennis. Projecthistorie.
Kortetermijngeheugen
Context per case. Per klant. Per dossier. Per gesprek. Tijdelijk, gecontroleerd, met duidelijke bewaartermijnen.
Dat maakt agents consistenter. Minder hallucinaties. Minder herhaling. Minder verspilling. Meer grip.
6) Wij kiezen bewust modellen. De modelkeuze is kracht.
Wij gebruiken niet één model voor alles.
Wij kiezen het juiste model bij de juiste taak. Soms groot. Soms klein. Soms generiek. Soms specialistisch.
De modelkeuze bepaalt kwaliteit. Snelheid. Kosten. Veiligheid. Duurzaamheid. En risico.
Dat is geen detail. Dat is een stuurknop.
Wij omarmen specialisten. Klein waar het kan. Slim waar het moet.
De toekomst is niet één alleskunner die alles opslokt.
De toekomst bestaat uit specialisten. Kleinere modellen die goed zijn in één taak.
Kleiner betekent vaak sneller. Goedkoper. En makkelijker beheersbaar. Duurzamer.
En zelfs als je zou aannemen dat "het grote model" niet beter wordt, dan nog zie je versnelling door specialistische modellen, betere infrastructuur en betere orchestratie.
Wij gebruiken Mixture of Experts waar kan
Wij gebruiken niet altijd de volle capaciteit van het model.
Zoals je brein niet alles tegelijk aanzet. Je schakelt.
Mixture of Experts is dat principe in techniek. Binnen een model gebruik je alleen het deel dat nodig is. Dat maakt het sneller en efficiënter. Vaak ook duurzamer.
7) Wij bouwen scaffolding. Steigers rond het model.
Het is een manier om een model stap voor stap in te kaderen, zodat het consistenter, veiliger en beter herhaalbaar werk levert. Je kunt het zien als steigers rond een gebouw in aanbouw. Het model doet het werk. De steigers bepalen waar het wel en niet kan komen. In welke volgorde het bouwt. En hoe we controleren of het resultaat klopt.
Wij werken in stappen. Met tussenchecks. Met broncontrole. Met expliciete criteria.
Wij maken het een werker. Een werker met toezicht.
8) Wij kiezen Europa. Want we hebben nu de keuze
Wij werken met Europese opties waar dat kan. Europese infrastructuur. Europese opslag. Europese regels. En ook Europese modellen, zoals Mistral.
Niet omdat de rest "slecht" is.
Maar omdat data en regels een geopolitieke realiteit zijn. Omdat afhankelijkheid een risico is. Omdat je niet wakker wil worden met nieuwe voorwaarden, nieuwe prijzen, nieuwe beperkingen, en nul onderhandelingskracht. Ook vanwege GDPR, AVG, en de Cloud act. Amerikaanse wetshandhaving mag gegevens opeisen van Amerikaanse techbedrijven, ongeacht de opslaglocatie.

Wij willen keuzevrijheid. Daarom bouwen we zo dat we kunnen wisselen. Vandaag dit model. Morgen een beter model. De organisatie blijft staan. De regie blijft bij ons.
In Europa. In de cloud. Of binnen eigen muren.
9) Wij gebruiken open source en open weights als gereedschap voor controle wanneer dit beschikbaar is.
Open source
Open source kun je zien als een keuken met het recept open op tafel. Je ziet hoe het gemaakt wordt. Je kunt checken wat erin zit. Je kunt het aanpassen.
Open weights
Open weights kun je zien als een motor die je zelf mag draaien en afstellen. Je hebt toegang tot de afstelling die het gedrag bepaalt, ook als niet elk detail van de fabriek zichtbaar is.
Wij gebruiken dit omdat transparantie en controle geen luxe zijn. Het is het verschil tussen afhankelijk zijn en zelfstandig zijn.
10) Wij gaan van tools naar ecosystemen
Een agent is geen chatbot met een naam.
Een agent is een rol. Met taken. Met grenzen. Met geheugen. Met tools. Met logging. Met verantwoordelijkheid.
Wij bouwen agents die kunnen handelen. Die data ophalen. Die acties uitvoeren. Die werk afronden.
Maar altijd binnen kaders. Met zichtbaarheid. Met controle. Met auditsporen.
Losse tools geven korte kicks.
Echte volwassenheid betekent ecosystemen bouwen. Echte volwassenheid betekent ecosystemen bouwen. Agents die samenwerken. Agents die elkaar checks geven. Agents die taken verdelen.
MCP is de laag naar tools en data. Agent 2 Agent (A2A) is de laag waarmee agents samenwerken als collega's. Niet als losse chatvensters, maar als een gecoördineerd systeem. Intern samenwerken, maar ook samenwerken met externe agents. Mensen krijgen straks een persoonlijke agent die ‘communiceert’ met agents van andere personen, bedrijven en overheden. Zaken en taken die we liever niet doen, of die slimmer, sneller en beter kunnen.
Maar ook A2UI (Agent 2 User Interace) is essentieel: dit is de laag die bepaalt hoe die wereld naar ons toe komt. Geen statische tekstballonnetjes, maar dynamische interfaces die ter plekke worden opgebouwd zodat we de regie houden.

Dat dwingt ons tot een fundamentele vraag. Welke User Interfaces hebben we dan nog nodig?
Wat is de rol van websites in een browser, apps op je telefoon als wij met agents communiceren en als agents steeds vaker namens ons handelen. Door te klikken, typen of ook steeds meer spreken. Niet alleen als spraakopdracht aan een systeem, maar ook met het systeem praten, speech-to-speech.
En ja. Dat vraagt ontwerp. En afspraken. Regels. En discipline.
11) Wij maken hergebruik van de standaarden. Niet omdat het goedkoop is. Omdat het eerlijk is.
Als we iets bouwen dat werkt, dan hergebruiken we het. Niet klakkeloos. Wel slim.
Herbruikbaarheid betekent sneller leren. Sneller opschalen. Minder fouten. Minder verspilling.
Wij stoppen met maatwerkfetisjisme. Maatwerk is soms nodig. Maar maatwerk als standaard is een excuus voor inefficiëntie.
12) Wij spreken het bedrijfsleven, de overheid, zorg en onderwijs rechtstreeks aan. Jullie kunnen dit niet parkeren.
Bedrijfsleven
Stop met doen alsof je wacht. Organiseer het. Of verlies de regie. Stel vragen, stel een AI-team samen, upgrade kennis en skills door de hele organisatie.
Zorg
Data is heilig. Foutmarge is gevaarlijk. AI mag ballast slopen en ondersteunen, maar nooit verantwoordelijkheid wegdrukken.

Investeer in diepgaande kennis over AI. Maak beleid, stel een AI team vast en ga aan de slag!
Onderwijs
Verbieden is zwakte. Leer hoe studenten AI kritisch inzetten, hoe te gebruiken, bronnen checken, het proces beheersen, intuïtie skills en tijd voor kwaliteit.
Overheid
Transparantie is niet een optie. Uitlegbaarheid is geen "nice to have". Het is burgerrecht. En human in the loop moet echt zijn. Privacy by design, veiliegheid als default. Ontdek en leer dat het ‘gewoon’ kan. Eigen databases, eigen modellen, in Europa of zelfs binnen de eigen muren.
13) Wij brengen duurzaamheid terug naar schaal. En we doorprikken schijnduurzaamheid.
Wij weigeren de hysterie.
Een prompt is geen klimaatmisdaad. De echte impact zit in schaal en toepassing. In wat je ermee versnelt. In wat je ermee automatiseert. In welke consumptie je ermee aanjaagt. En welke verspilling je ermee sloopt.
AI gebruik op zichzelf is geen duurzaamheidsprobleem. De toepassing bepaalt de impact. Schijnoptimalisaties zijn gevaarlijker dan AI zelf.
Wij sturen op de grote hefboom. Wij gebruiken AI om processen slimmer te maken, fouten te verlagen, planning te verbeteren, verspilling te verminderen, kennis toegankelijk te maken. En we zeggen nee tegen nutteloze outputfabrieken die alleen ruis produceren. En binnen het AI landschap proberen we ons best te doen om de meest duurzame keuzes en modellen in te zetten.
14) Wij eisen dat organisaties volwassen worden. Nu.
AI geletterdheid is bestuursverantwoordelijkheid.
Geen AI strategie is ook een strategie. Maar een slechte.
Experimenteren moedigen wij aan. Experimenteren zonder kaders is nalatig.
Stilstand is geen neutraliteit.
Wij stoppen met workshops zonder vervolg.
Wij bouwen beleid dat je kunt naleven. Training die je kunt voelen op de werkvloer. Systemen die je kunt auditen. En resultaten die je kunt meten.
Onze belofte
Wij staan voor menselijkheid, ook als het duurder is dan automatisch.
Wij staan voor transparantie, ook als het ingewikkeld is.
Wij staan voor keuzevrijheid, ook als iemand zegt dat één leverancier wel makkelijk is.
Wij staan voor verantwoordelijkheid, ook als de markt roept om snelheid zonder controle.
Dit manifest is geen marketingstuk.
Dit is een levend document. Het verandert. Omdat AI verandert. Omdat wij leren. Omdat de wereld schuift.
Jouw data, jouw regels, jouw AI.
Dit is het moment.
Niet volgende kwartaal. Niet na nog een pilot. Niet als iedereen het eens is.
Nu.
Pak je data beet. Categoriseer het. Maak keuzes.
Bepaal wat AI wel mag doen. En wat het nooit mag doen. Zet guardrails neer. Zichtbaar. Meetbaar.
Kies je modellen. Bewust. Durf te differentiëren. Durf te wisselen.
Bouw geheugen. Bouw processen. Bouw scaffolding.
Leer je mensen dit goed te doen. Niet met slogans, maar met training en praktijk.
Stop met wachten op toestemming van de toekomst.
The best way to predict your future is to create it.
Wij kiezen. Wij bouwen. Wij sturen.
Doe je mee?